Son Dakika

• No Posts Found

MENTEŞEOĞULLARI

Latif Yalçın
Emekli uzm. Tarih Öğretmeni

Anadolu Selçuklu Devletini zor günler bekliyordu. Baycu Noyan komutasında Moğol ordusu Anadolu’ya girmiş II. Gıyaseddinin korkaklığı yüzünden Kösedağ’da savaşmadan Anadolu Selçuklularını yenmişti. Kifayetsiz sultanlar, Sadettin Köpek gibi hain vezirler Anadolu Selçuklu Devletini bitirdi.

Doğu ve Orta Anadolu’daki Türkmenler hızlı bir şekilde batı Anadolu’ya çekilmeye başladılar. Türk Milletinin felsefesinde bağımsız yaşamak bulunduğundan, Moğol hakimiyetine girmeyip zayıf Bizans topraklarında çoğalmaya başladılar.

Çaka bey İzmir yöresinde Aydınoğulları Ödemiş ve Selçuk yöresinde Menteşeoğulları, Muğla-Milas- Söke yöresinde Egemenlik kurdular. Türkmenlerin karakterlerinden en büyüğü bağımsızlık olmakla birlikte sahip oldukları üstün bir özellik te gittikleri coğrafyada yaşayan halklarla derhal uyum içine girmeleridir. Menteş gazinin önderliğinde Muğlaya gelen Türkmenler bölgenin eski halkları ile hemen iletişime geçerek onları egemenlikleri altına aldılar. Bölge aslında Anadolu’nun en eski ve nereden geldikleri bile belli olmayan Karyalılardan oluşuyordu. Karyalılar zamanla romalılaşmış sonra Bizanslılaşmışlardı. Denizcilikte oldukça başarılı yerli bir halktılar. Menteşe gazi 1261’li yıllarda fetihlere başladı. Bizans İmparatoru VIII. Mihail oğlu Andranikosu Menteşe yöresine gönderdiyse de Menteşe gazinin kuvvetlerine mağlup olarak çekilmek zorunda kaldılar. Aydın Güzelhisar kalelerini güçlendirdilerse de Menteşebey Aydın’ı Bizans’tan ele geçirdi. 1282. Menteşe Bey özellikle Balat’ta yerli gemicilerle bir deniz kuvveti oluşturdu. Küçük bir liman yaptı, tersane haline getirdi bugünkü Doğanbey köyünü (Karina) Balat başkent yapıldı. Menteşe gazi Fethiye dolaylarında Venediklilerle savaştı. Öldüğünde Fethiye’ye gömüldü. Yerine Mesut Bey geçti 1344te Umur gazi ile birleşerek İzmir’i kuşattı. 1300’lü yıllarda Venedikle savaştan sonra Rodos’u aldı. 1355’te Venediklilerle anlaşma yaptı.

Osmanoğlu Yıldırım Bayezit 1390’lı yıllarda Söke-Milas yöresini Menteşoğullarından aldı. Böylece beylik kısa bir süre Osmanoğllarına geçmiş oldu. Osmanoğllarından halk memnun değildi. 1402’de Ankara Savaşında Timur ordusu Osmanlı ordusunu mağlup ettiğinde Menteşebeyi İlyas Bey Timur’un yanında savaşmış, Yıldırımın yenilmesiyle Menteşeoğulları Milas ve Söke-Fethiye dolaylarında tekrar egemen oldular. Mevlevi tarikatından olan Menteşeoğulları Hz. Mevlananın torunu ulu Arif Bey’e büyük değer verdiler, O’nun eserlerine sahip çıktılar. 1404 yılında Balat’ta bir cami ihsas ettiler ki bu Söke ve çevresinin ilk camisidir. Adı İlyas Bey Cami olup ayaktadır, bakıma muhtaçtır. Menteşeoğulları Balattaki kiliselere, tiyatroya, tarihi eserlere değer vererek yöre halkıyla beraber yaşadılar. Bölgenin Türkleşmesinde müslümanlaşmasında en büyük rolü Menteşeoğulları üstlenmiştir.

Menteşeoğulları, Fransızlarla çarpışan Mısır Türk Devleti Memlüklere 200 gemiyle yardım yapabilecek kadar denizlerde güçlü bir beyliktir. Asıl gücü deniz kuvvetlerinden oluşmaktadır. İlk Türk denizcisi Çaka Bey’in İzmirin ele geçirilmesi girişimini Aydın oğlu Umur Beyle birlikte hareket eden Menteşoğlu Mesut Gazi sağlamıştır. Umur (Emirgazi- Gazi Emir!) Gazi ile İzmir’e hakim bir tepeye gelen Menteşoğlu Mesut Bey “Gavur İzmir mutlaka alınacaktır” diyerek beraber söz vermişlerdir. Kendilerini Birgi gazilerini, Balat Gazilerini rahmetle anıyorum.

İlgili haberler

Yorum yaz

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.

Yenisöke Gazetesi © 2015 | Her hakkı saklıdır.
Bu sitede yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Şafak Ofset Mat. Gaz. LTD ŞTİ'ye aittir.
İçerik hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kullanılamaz.