Son Dakika

• No Posts Found

TARİHTE BUGÜN NELER OLDU? 11 Eylül 1526

alper tunga göçmen11 Eylül 2015

Tarihte bugün bundan tam 489 yıl önce 11 Eylül 1526’da Mohaç Meydan Muharebesi yapıldı.  

Osmanlı Devleti’nin 1353’ten itibaren Rumeli’ye geçmesinden sonra Macarlar, Katolik dünyasının öncüsü olarak, Osmanlı Devleti’nin karşısına çıktı; fakat yapılan tüm savaşlar Osmanlı Ordularının zaferiyle sonuçlandı. Özellikle, iki defa kuşatıldığı halde alınamayan Belgrat’ın Osmanlı Devleti tarafından ele geçirilmesi, Macar Krallığı için büyük bir darbe oldu, fakat krallığın gücünü kırmadı. Belgrat’ın alınmasından sonra da Macaristan ve Osmanlı Devleti arasında savaşlar devam etti. Macaristan her geçen gün Habsburglar ile yakınlaşmakta ve gücünü arttırmaktaydı. Habsburglar’la yakınlaşan Macaristan’ı, kendisine yönelik tehdit olarak gören Osmanlı Devleti bu konudaki endişelerini giderecek taleplerini içeren bir anlaşma girişiminde bulundu. Anlaşmanın sonuçsuz kaldı.

Sınır beylerinden Yahyapaşaoğlu Bâli Bey, Kanuni Sultan Süleyman’a Drava ve Sava ırmakları arasındaki Macar topraklarının alınmasını teklif etti. Yanı sıra Kanuni’nin Macar seferine karar vermesine, Kutsal Roma Germen İmparatoru V. Karl ile Fransa kralı I. Fransuva arasındaki rekabet sebep oldu. I. Fransuva’nın Pavia’da, V. Karl’a yenilerek esir düşmesi üzerine, Fransuva’nın annesi İstanbul’a elçi göndererek Kanuni’den, oğlunun kurtarılması için yardım istedi. Kanuni, V. Karl’ın gücünü kırmak için bu yardım teklifini olumlu karşıladı. Osmanlı Devleti’ne karşı Eflak ve Boğdan Voyvodalıklarıyla ile anlaşan Macar Krallığı’na savaş açmaya karar verdi.

kanuniI. Süleyman, 10 Mart 1526’da Rumeli komutanlarına, Anadolu Beylerbeyi Behram Paşa’ya, Bosna Beylerbeyi’ne ve Kırım Hanı’na sefere hazırlanmaları için emir verdi. Sefere Kapıkulu Askerleri, Suriye ve Mısır vilayetlerinin askerleri de katıldı. I. Süleyman, 23 Nisan 1526’da 60.000 kişilik ordu ve 300 top ile sefere çıktı. Rumeli beylerinin kuvvetleri de bu orduya katıldı. Macar topraklarına giren Osmanlı Ordusu, hiçbir direnişle karşılaşmadan Petervaradin, Ujlak, Eszek kalelerini fethetti. Eszek kalesinde, seferin hedefinin Macar Krallığı’nın başkenti Budin olduğu orduya bildirildi. Drava Nehri aşıldı ve ordu Mohaç Ovası’na yaklaştı.

Macar ordusu, Osmanlı ordusunu karşılamak üzere, Mohaç ovasına ordugâh kurdu. Ordunun başında, Macar kralı II. Lajos ve başkumandan Nodor Bathory vardı. Macar kralı, Erdel voyvodası Janos Zapolya’ya en kısa zamanda kendisine katılmasını bildirmişti. Fakat 30.000 kişiyle yola çıkan Erdel beyi savaşa katılmadı.

Kanunî Sultan Süleyman, çevreye gönderdiği akıncılarla, Macar ordusunun yardım almasını önledi. Osmanlı ordusu, 28 Ağustos 1526’da Mohaç ovasına geldi. Başta Kanunî, Veziriazam İbrahim Paşa olmak üzere ordunun bütün komutanlarıyla, eski ve tecrübeli askerlerinin katıldığı bir savaş meclisi toplandı. Bu mecliste Yahyapaşazade Malkoçoğlu Bali Bey, birbirlerine zincirlerle bağlı zırhlı Macar süvarilerinin çok tehlikeli olduğunu ve kitle halinde saldırının sakıncalı olacağını, düşmanın yan ve gerilerine yapılacak saldırıların daha çok yarar sağlayacağını söyledi; teklifi, padişah ve mecliste hazır bulunanlarca kabul edildi. Macar ordusu, kendi savaş planı gereğince iki safa ayrıldı. İlk saf, merkez, sağ ve sol olmak üzere kuruldu. İkinci saf ise dört koldan meydana geliyordu; II. Lajos da bu safta bulunuyordu. Macar ordusu, 29 Ağustos’ta taarruza başladı.

kanuni 2Mohaç ovasının bir yanı bataklık (Karasu bataklığı), öteki yanı tepelikti. Osmanlı ordusu, Bâli Bey’in teklifi üzerine, arka arkaya üç saf hâlinde düzene girdi. Ön safta Veziriâzam İbrahim Paşa komutasında Rumeli Ordusu, ikinci safta Behram Paşa kumandasında Anadolu Ordusu, üçüncü safta ise yeniçerilerin komutanı olarak padişah bulunuyordu. Savaş planı gereğince, Macar saldırısı beklenecek, saldırılar Osmanlı ordusunun merkezine yönelince, Osmanlı kuvvetleri yanlara doğru açılarak, Macar süvarisini topların karşısında bırakacaktı.

Savaş, Macarların sağ kuvvetlerinin ani saldırısıyla başladı. Bu kuvvetlerin karşısındaki sol yanda bulunan Rumeli Ordusu, bir süre çarpıştıktan sonra geriye dönünce, onları iten Macar zırhlı süvarileri Osmanlı topçusunun etkili menziline girdi; daha önce topçu isabet sağlayamamış, atışlar süvarilerin üzerinden geçmiştir. Topçu ateşi devam ederken arkadan ikinci Macar safı ilerlemiş ve Türklerin ordugâhına giren bu Macar piyadesi yağmaya girişmiştir. 15-20 dakika sonra Türk ordusunun merkezi ve yeniçeriler Macarlar üzerine yoğun bir ateş açmışlardır. Açılan bu ateş oldukça tesirli olmuş ve Macarlar ateş altında büyük zayiat vererek ezilmiştir.

Mohaç yenilgisi, neticeleri bakımından Macar milletinin asırlarca ızdırabını çektiği bir savaş olmuştur, ancak Macar Krallığı’nın kısıtlı ordusu ve bozuk ekonomisine rağmen Macar ordusu başkomutanı Tomori’nin bütün çarelere başvurduğu ve takdir edilecek bir muharebe planı hazırladığı değerlendirilir.

Savaş alanında altı gün dinlenen Osmanlı ordusu, daha sonra Macar Krallığı’nın başkenti Budin’e ilerlemeye başladı. Başta kraliçe Maria olmak üzere soylular, devlet adamları ve Macar halk kaçtığı için, şehirde yalnızca Yahudiler kalmıştı. Yahudilerin başkanı Salamon’un başında bulunduğu bir heyet, Foeldward kasabasında, Budin kalesinin anahtarlarını Kanunî Sultan Süleyman’a teslim etti.

İki saat kadar süren Mohaç Muharebesi, Papalık tarafından o günkü Osmanlı akınlarına karşı son kalkan olarak görülen Macaristan’ın büyük bir kesiminin Osmanlı hâkimiyeti altına girmesi açısından önemlidir. Bu savaş Osmanlı İmparatorluğu tarihindeki en kısa sürede kazanılan zaferdir. Bu şekilde, II. Viyana Kuşatması’na kadar, Orta Avrupa ve Balkanlar’daki Osmanlı varlığı yerleşiklik kazanmıştır.

Saygılarımla…

İlgili haberler

Yorum yaz

Eposta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.

Yenisöke Gazetesi © 2015 | Her hakkı saklıdır.
Bu sitede yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Şafak Ofset Mat. Gaz. LTD ŞTİ'ye aittir.
İçerik hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kullanılamaz.