ULUSAL PAMUK KONSEYİ (UPK) PAMUK SEKTÖR RAPORU YAYIMLANDI

İsmail ERAVCI

Ulusal Pamuk Konseyi tarafından 2018 Pamuk Sektör Raporu hazırlandığı ve raporun 30 Ocak 2019 tarihinde ilgili makamlara sunulduğu bilgisi verildi. Ulusal Pamuk Konseyi Başkanı Bertan Balçık, raporda çok çarpıcı başlıkların çıktığını belirterek, dünyada pamuk üretiminin arttığını, bunun yanında maliyetin geçen yıla göre yüzde 56 arttığını söyledi.

Bertan Balçık raporda öne çıkan başlıca hususlar şunlardır şöyle açıkladı “

Dünya pamuk durumu:

Dünya pamuk tüketimi artıyor.

Uluslararası Pamuk Danışmanları Komitesi’ne (ICAC) göre geçtiğimiz sezon 26.8 milyon tona çıkan dünya pamuk üretiminin bu sezon ekim alanlarındaki sınırlı daralma ve su teminindeki zorluklar nedeniyle, %2 azalarak 26.3 milyon ton’a gerilediği, buna karşılık tüketimin 26.8 milyon ton’a çıkarak üretimi geçtiği tahmin ediliyor.

Çin stokları azalıyor, ortalama pamuk fiyatlarında önemli bir değişiklik öngörülmüyor.

Çin’nin pamuk stokları azalıyor; bu nedenle diğer ülke stoklarındaki artışlara rağmen dünya stoklarının 18.8 milyon tondan 18.2 milyon tona gerilediği tahmin ediliyor. Geçen sezon 8 Cent/kg kadar gerileyen ortalama fiyatlarda bu sezon için önemli bir değişiklik öngörülmüyor.

Dünya pamuk talebi artıyor.

ICAC 2017-2025 döneminde küresel lif talebinin 25.5 milyon ton artarak 121 milyon tona çıkacağını tahmin etmekte ve bunun dünya pamuk sektörü için önemli bir fırsat içerdiğine dikkat çekmektedir. Bu dönem zarfında doğal ürünlere eğilimdeki artışla birlikte kişi başına pamuk tüketiminin 4 kg’a, dünya pamuk tüketiminin de 5.3 milyon ton artarak 32 milyon tonu geçeceği öngörülüyor.

Devletlerin pamuk

destekleri artıyor.

Dünyanın önde gelen pamuk ülkeleri, Çin, ABD, AB ve Afrika ülkeleri de dahil, pamuk üretimlerini giderek artan oranlarda destekliyor. 2016/17 sezonunda 4.4 milyar dolar olan doğrudan ve dolaylı desteklerin 2017/18 sezonunda 5.9 milyar dolar’a çıktığı hesaplanıyor. Bu anlamda Türkiye doğrudan destek veren on ülke arasında toplam destek tutarında 3ncü, kg ürün başına destekte ise 4ncü sırada yer alıyor.

Türkiye pamuk durumu: Ekim alanları arttı, verim ve rekolte düştü.

TUIK tahminlerine göre geçen sezon ülkemizde ekim alanlarının %5’lik bir artışla 525 bin hektara çıkması ve ortalama tarla veriminin 494 kg/dekara yükselmesi sonucunda 2 milyon 570 bin ton kütlü pamuk üretildiği görülüyor. Konseyimiz ise ekim alanlarındaki artışa katılmakla birlikte ekim sezonunun yağışlı geçmesi ve çimlenme sorunları nedeniyle tekrarlanan ekimler, yaz aylarında yaşanan iklim değişkenlikleri,  hastalık ve zararlılarla savaşta çeşitli nedenlerden ötürü başarı sağlanamaması ve nihayet ülke üretiminin yarıya yakınını oluşturan Şanlıurfa’da olumsuz hava koşullarına nedeniyle hasadın zamanında tamamlanamamasına bağlı olarak sezon içinde 456 kg/dekar olan tarla verimi öngörüsünü 420 kg/dekar olarak revize etmiş ve böylece kütlü rekoltesi için 2 milyon 200 bin ton, lif rekoltesi için de 838 bin ton değerlerini öngörmüş bulunmaktadır.

Pamuk üretim

maliyetleri %56 arttı.

Her yıl UPK koordinasyonunda yapılmakta olan cari pamuk üretim maliyetleri tespit çalışmasında 2018 yılı ortalama maliyetleri için birim alan (dekar) başına 1.620 lira , kg kütlü başına 3 lira 55 kuruş ve kg lif pamuk başına 9 lira 34 kuruş sonuçları bulunmuştur (Tarla verimi tahmininin revizyonu sonrasında bu değerler sırasıyla 3 lira 85 kuruş ve 10 lira 15 kuruşa çıkmıştır.) Buna göre pamuk üretim maliyetleri geçen yıla oranla alan başına %56, kg kütlü başına %61 ve kg lif başına %58 artmıştır. Yapılan değerlendirmede bu yüksek artışın büyük oranda ithal girdilere dayalı ilaçlama, gübreleme ve hasat maliyetlerindeki artışlardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Mazot desteği ile akaryakıtın toplamdaki payı %11’den %6’ya gerilemiş, buna rağmen yukarıdaki tablo ortaya çıkmıştır.

Pamuk fiyatları maliyetlerin

gerisinde kaldı.

Hasat döneminde (Ekim, Kasım) yurt içi pamuk fiyatlarının, dolardaki artışa rağmen, yurt dışı fiyatların önemli ölçüde gerisinde kalması, ayrıca piyasanın bir türlü canlanmaması pamuk çiftçilerinde hayal kırıklığına neden olmuştur. Türkiye üretiminin büyük bölümünü kapsayan Adana, İzmir ve Şanlıurfa Ticaret Borsalarında tescili yapılan 79.663 ton mahlıç pamuğun genel ortalama değeri (satış fiyatı) 9 lira 27 kuruş olmuş, dahası Kasım ayında bu değer tescili yapılan 135.623 ton pamuk için 8 lira 72 kuruşa gerilemiştir. Buna göre pamuk üreticilerimiz, ülke ortalaması olarak, Ekim ayında maliyetlerinin 7 kuruş, Kasım da ise 62 kuruş altında gelir elde etmişlerdir.

Yurt içi pamuk fiyatları dünya piyasalarının gerisinde kaldı, buna rağmen iç piyasa yeterince canlanmadı.

Ekim ve Kasım ayları A Indeks ortalama fiyatları 1,91 ve 1,93 Dolar iken,  yurt içi ortalama satış fiyatlarının aylık ortalama döviz kurları üzerinden karşılıkları 1,58 ve 1,49 Dolar olmuş, bir başka ifadeyle yurt içi fiyatlar A Indeks fiyatlarının Ekim’de %21, Kasım’da ise %29 gerisinde kalmıştır”

Raporun sonuç ve öneriler bölümü ile ilgilide bilgiler veren UPK Başkanı Bertan Balçık “Türkiye sürdürülebilir pamuk üretimi için daha ucuza daha kaliteli pamuk üretmek zorundadır. Ayrıca bu sadece tarımsal hasıla ve katma değeri artırmak için değil, ayni zamanda 19 milyar doları aşan cari fazla ve yüksek istihdamıyla ülkemizin en büyük sosyo-ekonomik öneme sahip sektörü olan Tekstil ve Hazır Giyim sanayilerimiz için de gereklidir.  Tekstil ve Hazır Giyim sanayilerimiz %60’ın üzerindeki bir oranla pamuk hammaddesine bağlı olup, yerli üretim miktar ve kalite olarak taleplerin tamamını karşılayamadığı için ithalat yapmak zorunda kalmaktadır. Bu zorunluluk onları dışa bağımlı kılmakta ve bunun sonucunda maliyetleri artmakta ve küresel rekabet güçleri zayıflamaktadır. Çözüm yerli üretimin miktar ve kalite olarak geliştirilmesindedir. Türkiye köklü geçmişe sahip

bir pamuk ülkesi olarak bunun için gerekli alt ve üst yapıya sahiptir. Bu potansiyeli gerçekleştirilmesi için yapılması gerekenler şunlardır: Fark Ödemesi pamuk desteği gelecek sezon için en az 1 TL olmalıdır. Mazot desteği güncel akaryakıt fiyatları dikkate alınarak en az %50 oranında artırılmalıdır. Destekler önceden duyurularak en az üç, tercihan beşer yıllık dönemler halinde sürdürülmelidir.

Lisanslı depoculuk hızla yaygınlaştırılmalıdır. Bu amaçla: Destekleri geliştirilerek sürdürülmelidir. Tamamı üreticilerden oluşan Tariş, Çukobirlik, Antbirlik gibi Tarım Satış Kooperatiflerinin Lisanslı Depoculuk Desteklerinden yararlanması sağlanmalıdır. Ürünlerini Lisans Depolarda saklayacak üreticilerin çırçırlama hizmeti için ödedikleri %18 KDV, %1’ düşürülmelidir. Ürünlerini Lisans Depolarda saklayacak üreticiler için Elektronik Ürün Senetleri (ELÜS) de, Müstahsil Makbuzlarının yanı sıra desteklemeye esas Belge sayılmalıdır. Analiz desteği verilerek, Çırçır İşletmelerinin de Lisanslı Depoculuğa katılması sağlanmalıdır. Makinalı Pamuk Hasadına ilişkin Yönetmelik hükümleri bütün pamuk bölgelerinde kararlılıkla uygulanmalı; ilgili hizmetteki KDV oranı %1’e düşürülmelidir. İlaç, gübre, akaryakıt, su vd. Üretim girdilerinin kullanımında israfı önlemek ve etkinliği artırmak üzere gerekli önlemler alınmalı, Eğitim ve Yayım Faaliyetleri geliştirilmeli; Azaltılmış Toprak İşleme, Hassas Tarım vb. tekniklere geçiş teşvik edilmelidir. Kütlü ve lif pamukta ürün güvenliği ve denetimini sağlamak amacıyla hazırlanmış olan “Pamukların Kontrolüne İlişkin Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2012/25)” ile “Pamukların Standardizasyonuna İlişkin Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2012/27)” günümüz şartlarına göre yenilenmeli ve mutlak surette uygulanması sağlanmalıdır.

Çırçır ve prese işletmeleri günümüz ihtiyaçları doğrultusunda rehabilite edilmeli, mevcut çalışma usul ve esasları gözden geçirilerek yenilenmelidir. “GMO Free Turkish Cotton” (GDO’suz Türk Pamuğu) kalite kimliği kullanımı teşvik edilmelidir. Ekim alanları ve rekolte tahmin çalışmaları modern teknolojiler kullanılarak güvenli ve hızlı şekilde yapılmalı,  sonuçları önceden duyurulan tarihlerde düzenli olarak paylaşılmalıdır. Pamukla ilgili stratejik öneme sahip kararların ilgili birimler ve bakanlıklar arası koordinasyonla alınması ve uygulanması sağlanmalıdır” dedi.

Paylaş

İlgili haberler

Yorum yaz

Yenisöke Gazetesi © 2015 | Her hakkı saklıdır.
Bu sitede yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Şafak Ofset Mat. Gaz. LTD ŞTİ'ye aittir.
İçerik hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kullanılamaz.