Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

19 Ocak 00.49’da içerisinde ilk Türk astronot Alper Gezeravcı’nın da olduğu, Axiom Mission 3 mürettebatlı roket uzaya fırlatılmıştı. Türkiye’nin farklı bölgelerinden de canlı olarak takip edilen fırlatmanın ardından 17 gün geçti. Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan (ISS) yarına geri dönüşe hazırlanan uzay aracı için hazırlıkların tamamlanmasına az kaldı.

Dönüşü de gidişi kadar zor: İlk Türk astronotun dönüşünde geri sayım
Dönüşü de gidişi kadar zor: İlk Türk astronotun dönüşünde geri sayım
+1
Video için play'e tıklayın

İniş sürecinin başlamasıyla birlikte ilk üzerinde düşünülen ve karar verilen konulardan birisi, öncelikli ve alternatif iniş alanları üzerine oluyor. Piste iniş sağlayabilen araçların pek çoğu deniz veya okyanusa da iniş sağlayabiliyor. Buna bağlı olarak eğer hedeflenen okyanusa iniş ise rüzgar hızı, okyanustaki dalga aralığı ve yüksekliği, yağmur ve şimşek ihtimali gibi dinamiklerin ölçümleri göz önünde bulunduruluyor. Buradaki değerler veya gece-gündüz görüş menzili uygun olmazsa dönüş süreci uzayabiliyor.

Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

Acil durum ekiplerinin hazırlıkları da oldukça önemli

İnişe dair kurtarma helikopterinin test edilmesi de iniş süreci hazırlıkları arasında yer alıyor. Bir aksilik yaşanması halinde, hızla kıyıya ulaşılması veya acil sağlık müdahalesi için bu helikopterin hazırda beklemesi gerekiyor. Ayrıca iniş bölgelerine yakın olacak şekilde 2 gemi de bu süreçte görevli olarak hazır bekliyor.

ISS'den ayrılma sürecine dair eğer şartlar uygunsa belirlenen saatte uzay aracının ISS'den ayrılması için hazırlıklar başlıyor. Yolculuk boyunca basınca dayanıklı kıyafetler giyen astronotlar, prosedürleri de gözden geçiriyorlar.

Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

Dönüş için en erken tarih 6 Şubat

SpaceX açıklamasında "Florida kıyılarındaki toparlanma havası, Dragon ve Ax-3 mürettebatının karadan ayrılıp güvenli bir şekilde Dünya'ya dönmesi açısından elverişsiz olmaya devam ediyor. Artık Dragon'un ISS’den ayrılması için en erken 6 Şubat Salı günü hedefleniyor." ifadelerine yer verildi. 

Dünya'ya geri dönüşün hesaplanmasında ve hazırlığında atmosfere girildiğinde yaşanacak sürtünme ile aerodinamik hesaplamaları, güvenli şekilde sürecin tamamlanması için önem arz ediyor. Süreçte görev alan mühendisler, uzay aracında bulunan ısı kalkanını gerekli hesaplamalara göre tasarlıyor.

Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

Hazırlıklar yapılan hesaplamalara göre şekilleniyor

Dönüşün güvenli bir şekilde tamamlanması için, Dünya'ya giriş sırasında oluşacak sürtünme ve aerodinamik etkilerin hesaplanması kritik bir rol oynuyor. Bu süreçte, uzay aracının ısı kalkanı da, gereken tüm hesaplamalara dayanarak tasarlanır ve uygulanır.

Uzay aracıyla Uluslararası Uzay İstasyonu arasındaki bağlantı kesildiğinde ve araç ISS'den uzaklaşmaya başladığında, Dünya'ya dönüş süreci başlar.

Motorları kapalı olan uzay aracı, ISS'den ayrıldıktan sonra farklı bir yörüngeye oturur ve zamanla yer çekimi etkisiyle Dünya'ya doğru çekilmeye başlar. Ardından, uzay aracının motorları çalıştırılarak yörünge alçaltılır ve Dünya atmosferine girilir.

Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

Atmosfere girişle birlikte ciddi değişimler yaşanıyor

Atmosfere giriş yapan uzay aracı için, dünya atmosferi doğal bir fren mekanizması oluşturarak aracı yavaşlatıyor. Modüldeki termal koruma ile atmosferle sürtünme sonucu oluşan ısı absorbe edilebiliyor. Atmosfere giren modüldeki açılan paraşüt, kapsülün hızını daha da yavaşlatıyor.

Dünya atmosferine tekrar girişte ise, sıcaklık artıyor, hava yoğunluğu azalıyor ve ses hızından da hızlı bir şekilde hareket ediyor. Örneğin NASA'nın Orion uzay aracı, atmosfere girerken ses hızından 25 kat hızlı hareket ediyor.

Dönüşü de gidişi kadar zor: Alper Gezeravcı'nın dönüşünde geri sayım

Uzay aracının boyutu da, Dünya'ya geri dönüş sürecinde önemli bir rol oynuyor. Örneğin, Space Shuttle ve Soyuz arasındaki en belirgin fark, atmosfere yeniden giriş anında ortaya çıkar. Space Shuttle, daha kolay bir şekilde atmosfere girerken, Soyuz kapsülü için bu süreç bazen bir araba kazası kadar sarsıcı olabiliyor.

İniş yapıldıktan sonra da süreç devam ediyor

Dünyaya dönme süreci ortalama 4 ila 12 saat arasında değişebilen uzay aracının güvenli şekilde iniş yapmasının ardından, uzay aracı kapsülü gemiye alınır ve astronotlar da kapsülden çıkarılır. Dünyaya döndüklerinde özellikle yürümede zorluk çeken astronotlara gerekli sağlık kontrolleri yapılır ve dinlenme sürecine alınırlar.

05 Şub 2024 - 20:55 - Bilim Teknoloji


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.