Atatürk’ün Söke’ye gelişi

Yeter Vardar ( Söke Anadolu Lisesi Tarih Öğretmeni) II. Dünya Savaşı öncesi Avrupa’nın büyük gerilim içinde bulunduğu 1937 yılında gerçekleştirilen...

Yeter Vardar ( Söke Anadolu Lisesi Tarih Öğretmeni)

II. Dünya Savaşı öncesi Avrupa’nın büyük gerilim içinde bulunduğu 1937 yılında gerçekleştirilen Büyük Ege manevralarında Atatürķ hasta olmasına rağmen Türk ordusuna inancını belirtmek amacıyla 3 gün manevraları izlemiştir. 10 Ekim 1937 Pazartesi günü Germencik üzerinden gelerek o geceyi Söke istasyonunda geçirip ertesi gün adı Gümelez olan bugünkü Akçakonak’ta yer alan Kızılöz tepesinden Ege manevralarını izlemek suretiyle onurlandırmıştır. Atatürk’ün adı Suşehri veya bölgemizde yaşamış olan Rumilerin deyimi ile boğaz ya da yarımada anlamına gelen ilçemizi ilk onurlandırışı yurt gezileri çerçevesinde 9 Şubat 1924 tarihinde öğle sonrası eşi Latife hanımla birlikte olmuştur.

Mustafa Kemal Paşa’nın Söke’ye gelişi 1921 - 1924 anayasaları ile 1926 Medeni Kanun ve 1930 yılına kadar yapılmış olan laik ve evrensel hukuk yasalarının mimarı Kuşadalı Mahmut Esat Bozkurt Bey’in kendisini Kuşadası’na daveti üzerine gerçekleşmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın İzmir’de iken Kuşadası’nı ziyaret edeceğini öğrenen Sökeliler Belediye Başkanı Mustafa Ersoy Bey ve ilçenin ileri gelen ailelerinden Hacı Halil Paşa’nın oğlu Hüseyin Avni Özbaş Bey’in öncülüğünde bir heyet oluşturmuşlar ve Atatürk’ün Söke’yi onurlandırma ricasında bulundular. Mustafa Kemal Paşa bu daveti kabul etmiştir.

İzmir üzerinden Kuşadası yolu ile beraberindeki heyet ile Söke’yi onurlandıran Mustafa Kemal Paşa Sökeliler tarafından Granta mevkiinde Cambazaki lakabıyla tanınan Sökeli Abidin Cambazoğlu’nun “Gazi Hazretleri Kurban olayım” diyerek kendini Atatürk’ün otomobilinin önüne atmasıyla karşılanmış, Granta’dan Gazi’nin Söke’ye gelmekte olduğu bayrak sallanarak Sökelilere işaret edilmiştir.

Atatürk bugünkü Abelaki Mahallesi’nde Kuvayi Milliye kahramanı Cafer Efe heykelinin bulunduğu alanda çok büyük bir kalabalık tarafından coşkun, sevgi gösterileri ile karşılanmıştır. Mustafa Kemal Paşa burada otomobilinden inmiş, kendini karşılayanlarla kısa bir görüşme yapmış, kurbanlar kesilmiş, dualar edilmiştir. Paşa’nın hal ve hatırları sorulmuştur.

Ardından yürünerek şehre girilmiş Jaletepe Okulu’nun önüne gelince burada hazırlanan tören takının altında fotoğraf çektirilmiş. Buradan da doğruca hükümet binasına gidilmiştir. Hükümet binasındaki temaslarını tamamlayan Mustafa Kemal Paşa belediyeye giderek şehrin ekonomik ve sosyal durumunu yetkililerle görüşmüş ve halkın sorunları ile ilgili bilgi almıştır.

 Bu ziyaret sebebiyle şehrin Rum Mahallesi’ne Kemalpaşa isminin verildiği Mustafa Kemal Paşa’ya bildirilmiştir. Mustafa Kemal Paşa’da bundan büyük memnuniyet duyduğunu ifade etmiştir. Heyet belediyeden daha sonra Halkevi adını alacak olan Türk Ocağına gitmiş ve yeni inşa edilmiş olan Türk Ocağı Mustafa Kemal Paşa tarafından açılmıştır.

“Çalışmadan, öğrenmeden, yorulmadan, rahat yaşamanın yolunu alışkanlık haline getirmiş milletler, önce onurlarını, sonra özgürlüklerini ve daha sonra da geleceklerini kaybetmeye mahkumdur” sözlerinin sahibi Atatürk Fikir İdmanyurdu ve Türkocağı defterlerine kendi el yazısı ile “Türk vatanını yükseltmek için gerekli olan gayreti görünür ve kalıcı eylemlerle göstermelerini Sökeli gençlerden beklerim” diye yazarak Tales, Anaksimandros, Anaksimenes gibi bilimsel ve özgür düşüncenin ilk öncülerini yetiştirmiş, tarih boyunca kültür, ticaret, tarım ve şimdi de Sanayi kenti olmuş Söke’nin gençlerine bilimsellik çalışkanlık ve üretkenlik dışında özel görev vermiştir.

Mustafa Kemal Paşa Söke Türk Ocağını ziyaretinin ardından eşi Latife Hanım ile birlikte davet üzerine Söke eşrafından Hacı Halil Paşa’nın oğlu Hüseyin Avni Özbaş Bey’in evine misafir olmuş, burada bir buçuk, iki saat kadar istirahat etmiş ve kendisine ikindi çayı ikram edilmiştir. Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki heyet saat 17.30 sıralarında Ortaklar’a gitmek üzere Söke’den ayrılmışlardır. Söke’ye gelişlerinde olduğu gibi ayrılıklarında da çok büyük bir kalabalık tarafından coşkun sevgi ve bağlılık gösterileriyle uğurlanmışlardır.

Hititlerin, Karyalıların, İyonların, Perslerin, Makedonyalıların, Romalıların, Bizanslıların, Aydınoğulları, Menteşeoğulları ve Osmanlı’nın yaşamış olduğu, Teredot’un “Bizim yeryüzünde bildiğimiz en güzel gökyüzünün altı ve en güzel yerdir” dediği, Evliya Çelebi’nin “Söke’den geçerken bastonumu yere sapladım, dönerken baktım ağaç olmuş. Söke ovalarından bal, dağlarından yağ akıyor.” dediği Prien, Milet gibi demokratik yönetimlerin ilk uygulandığı antik kentleri barındıran bu topraklarda aynı gün 9 Şubat 1924 tarihinde uğurlanmış olan Atatürk her yurt gezisinden sonra yaptığı gibi halkın nabzını tutarak devrimlerini sıralama devamlılığını göstermiş, ilçemizden uğurlanmasından yalnızca 6 gün sonra 15 Şubat 1924 tarihinde İzmir’de İsmet Paşa ile birlikte halifeliğin kaldırılması konusunu meclise götürme kararını alarak laiklik ve demokrasi yönünde bir adım daha atmakla geleceğe, demokrasi ve bilimsel düşüncenin beşiği Söke’mizden bir esinti götürmüştür.

 Atamızın Söke’ye gelişinin 97 yılını anıyor sonsuz sevgi ve saygılarımızı sunuyoruz.

11 Şub 2021 - 09:39 Aydin/ Söke- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.




Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.