Tarihte Yunan Mezalimi ve Söke - Yunan kaçışı ve 6 eylül günü Söke

Türk'ün çoluğu, çocuğu ile çığ gibi gelen ordunun, ayakları altında çiğnenmemek için kaçmayı yeğleyen Yunanlılar, ellerindeki malları tanıdıkları esnaf

Giritliler sayesinde satmağa başlarlar. Aracı olarak da büyük ticaret hayatı olan Mollalakileri kullanırlar. Mollalakiler şimdi KarakaşIar iş yerindeki dükkanlarında hem perakendecilik, hem de toptan bakkaliye eşyası ticareti ile uğraşırlar. Giritten gelenlerden sözü geçen hatırlı bir ailedirler. Yunanlılarla komşu evleri onları Yunanlılarla samimi kılmaktaydı. (Mollalakiler şimdi İzmir'de EGE'liler olarak bilinir.) Çiftlik ve ev ile dükkanları altın karşılığı satan Yunanlı, Kuşadası'ndan adalara kaçarlar. Yunanlılar da mezalime hazırlanırlar.

İşte bir Çarşambayı, Perşembeye bağlayan gece arabacı Kürt Ahmed'in hanımı ile Yunanlı, Türk dostu doktor Yardoki kapı kapı gezerek, kadın ve çocukları, çalışmakta olan Max Andres Forbes Companyası Miyon Fabrikası içersine davet eder. Bunu duyan Türkler, imkanı olan Bağarası tarafına geçer. Oradan da Milas'a kadar giderler. Çünkü Menderesin alt kısmında Yunan işgalci askeri bulunmuyordu. Kimi Çine'ye taşınır.

Forbes’e Sökelilerin toplandığını duyan Yunan işgal kumandanı Fabrikayı basar. Fakat Çelebi hemen İngiliz bayrağını çeker. Demir kapıları kapatır. Gelen subaya ve askerlere:

“Bu halka bir tiske vurursanız telgrafla Krala bildiririm” der. (İngiliz Kralına)

Bunu duyan komutan hırsından dudaklarını yiyerek, ayrılır oradan. Amma hırsını alamayan askerler boş evleri ateşe verip yakarken, dükkanları yağmalayıp yıkar. Kendi halkını yağmaya teşvik eder. Bu hadiseler yetmezmiş gibi Cumartesi günü Moralı dağına çıkarttığı toplarla Söke'yi ve göçe giden Türk halkının üzerine top ateşini başlatırlar. İsabet alanlar oracıkta şehit olurken, evler cayır cayır yanar. Ertesi gün çete ve Kuvaiyeciler yetişir, Yunan defolup kaçar. Amma yolda buldukları Türkleri katlederek. Kuşadası'nda denize ulaşıp güzelim yurdumuzu terk ederler.

Yıkık, yanık zulümle dolu bir Söke'yi geride bırakırlar.

Yunan zulmüyle yaşayan Söke böylece hayalet şehrine döner. 1923'te Cumhuriyet ilan olunca, Sökeliler yavaş yavaş yuvalarına dönerler. İmara başlar, hayat yine başlar.

1924 yılında Selanik'ten Türk göçmenler Söke'ye gelir. Hükümet onları kaçan Yu nanlıların boş evlerine yerleştirirken, Yunanlıların bırakıp, satamadıkları arazilerden 5'şer 10'ar dönüm yer vererek, onlara iş sahası açar.

 Kendi evlerine yerleşen Giritliler evlerinde kilim tezgahlarını kurarak, kilim do- kumaya, sebzecilik, çiftçilik, esnaflığa başlayarak ticaret hayatına atılırlar, Ayrıca meyve ağaçları imarına başlarlar İleriki yazılarımızda sizlere etraflıca anlatacağız.

 Söke'nin nasıl kurtulduğu her 6 Eylül Kurtuluş Bayramlarında Belediye Başkanla- rınca anlatıldığı için sizlere yalnız Hükümet Konağına bayrağın nasıl asıldığını, Yunan bayrağının nasıl indiğini birkaç kelimeyle anlatmaya çalışacağım. 3 koldan Söke'ye giren çeteler ile Kuvayi milisler, doğruca hükümet konağına yönelirler. 19-20 yaşlarındaki Giritli Mutaf Hüseyin kapının kapalı ve açılmayacağını görünce balkona, çengel atıp tırmanır. Direkte Yunan bayrağını unutan Yunanlıların, bayrağını indirir ve şanlı Türk bayrağımızı göz yaşları arasında çeker. Ellerini açarak dua eder Mutaf Hüseyin. (Çeltikçı İlkokulu karşısında bayil Ali Mutaf'ın babası)

 (Bilgi: Mustafa Kapsal, Ali Mutaf

YeniSöke Gazetesi arşivinden - 04 Nisan1996  Merhum Mehmet Ali Asrav'ın kaleminden 

Yazıdaki tarih, isim ve mekanlar  bu tarihe göredir.

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Derleyen Meryem Yavaşoğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sağlıklı bir yaşam için neler yaparsınız?