TEFEKKÜR – TANIMAK, ANLAMAK VE İDRAK ETMEK

MUSTAFA ULUÇAY –

İnsan kendisini ne zaman tanıdı? İnsan suresinin ilk ayetinde, yaratılışının üzerinden çok uzun bir zaman geçti ifadesinden sonra mı? Bakara suresinin 30. Ayetinde dünyaya halife nasbedildiği zaman mı? Araf suresinin 172. Ayetinde, Ben, sizin Rabbiniz değil miyim dediğinde mi? Bakara suresi 33. Ayette eşyanın isimlerini meleklere sayıp-söylediğinde mi? Yoksa, Taha suresi 121. Ayette dünya cennetinde Allah’ın yasakladığı ağacın meyvesinden yediğinde ayıp yerlerini görmesiyle mi kendisini tanıdı? İnsan olduğunu anladı ve o dünya cennetinden çıkarılınca insanlığının özelliğini idrak etti. Evet, benim Kur’an’dan okuyupta anladığım böyle. İnsanın kendisini tanıması, yaratılıştaki değerlerini idrak etmesiyle ve o değerlerine sahip çıkması, bunları bir ahlâk kuralı bilip edebini takınmasıyla olmuştur. Bunu Cennet denilen bir mahalde ilk sınava tabi tutulduğu ve ilk günahı işlediği zaman kendisinde gördüğü bir utanma hissi ve bu hissini kontrol altın alma duygusu teşebbüsünde bulunmasıyla insanlığının idrakına varmıştır. Demek ki, insanın kendisi için ilk keşfettiği şey elbise örtünmek olmuştur. Bunun bir insanlık ihtiyacı olduğunu idrak edip telaşa kapılması ve dünya cenneti/bahçesindeki bir takım yapraklarla o ayıp yerlerini örtmeye çalışması, insanlığa ilk adımını atmasıdır. Bu olay insana neyi ilk önce ilke edineceğini idrak ettiriyor? Ahlâk; oysa orada Âdem ve eşinden başka insan yoktu utanılacak. Ama, bu bir fıtri insani ilkedir. İnsan bu duyguyu, insani bir kıymet hükmü olarak ömür boyu taşıyacaktır. Çünkü, yaratılmış mahlûkatın içinde bu farklılık insanı diğerlerinden ayrıştırıp tanımlıyor. Yukarıda Kur’an’dan sure adı ve ayet numaralarını verdim, Lütfen her müslüman bunları okumalı ve üzerlerinde düşünerek durmalıdır. Kur’an da Nisa suresi 82. Ayet buna işaret eder “Efelâ yetedebberunel Kur’an” Ne diyor bu ayet? Kur’an-ı okurken mutlaka düşünmek, enfüsi ve afaki yönüyle, yani derinliğine ve yüksekliğine yönelik düşünerek okumak. Anlamına vakıf olmak için, neye işaret ediyor, neye dikkat çekiyor, neyi hedef gösteriyor, neyi tavsiye ediyor, neyi emrediyor ve neyi yasaklıyor öğrenip tanımak ve idrak etmek için bu şarttır. Mesela, Kur’an insana inmiştir ama, ayrıca bir de İnsan suresi vardır. Sure bu ayetle başlıyor, insanın, insan olabilme sürecinin uzun bir zaman aldığını söylüyor. Yorumcular bunu genelde insanın anarahmindeki insan olma sürecine yöneltiyorlar. Yanlış mı? Asla! Elbette o süreçte önemli, ama bazı yorumcular insan suresindeki insan olma sürecinin daha uzun bir zamana ait olduğunu söylüyor. Bazıları ise bu sürecin evrimleşme süreci olduğunu iddia ediyor. Bu noktalar üzerinde teoriler geliştirenler var ve araştırmalarını sürdürüyorlar. Biz bu konuda Kur’an’dan ayetler üzerinden takip eden ve yorumlayan işin uzmanlarına katılıyoruz. Ancak, Kur’an dışı bilimsel metotlarla, deneylerle ve araştırmalarla çalışmalar yapanları da toptan dışlar manada ötelemiyor ve onlara da gereken önemi veriyoruz. Çünkü, emeğe saygı diye bir şey vardır ve bu nedenle onları da takip etmeye çalışıyoruz.

Evet, insanın kendisini tanıması, anlaması ve idrak etmesi en önemli meselelerdendir. Zamanımızda görüyoruz, insanlar bu alanda kendilerinden uzaklaşma, insanlıklarına ters davranışlar sergileme yarışı içindedirler. Bunu teknolojinin gelişmişliği içinde bilimsel yaşama sürecine dayandırarak yapıyorlar. Ama, mutlu ve ruh huzurlu, gönül rahatlığı ve vicdan selameti içinde değiller. Tam tersi stresliler ve deprasyonlar geçirerek, doyumsuz yaşayarak ve sahip olduğu kıymete kanaat etmiyerek yaşıyorlar. Oysa, düşünüyorum da dedemin yaşadığı dönemi göz önüne getiriyorum, Ülke savaştan çıkmış, evin adamı şehit düşmüş, evde üç-dört çocuk, tarlada çalışacak adam yok, evin kadını ne yapacak? Nasıl yapacak bu evin bacasını tüttürecek, çocuklarını bakıp büyütecek? Mücadele ediyor, stres yok, deprasyon yok, bunların adını bile bilmiyor ve evi çekip çeviriyor. O zor ve sıkıntılı döneme mazaran sokak kavgaları, intiharlar, cinnet, cinayet, tecavüz ve dolandırıcılık bu denli yok. Dikkat edin, adam afyon ekiyor ama kullanmıyor. Şimdi, uyuşturucunun çeşidinden geçilmiyor, akşam televizyon haberlerinde bu ifade ettiklerimizle ekranlar dolup taşıyor. O zaman şapkayı önümüze koyup düşünelim! Nerde yanlış yaptık, eksiklerimiz nelerdir? Bu duruma nasıl geldik, bunların araştırmasını ve değerlendirmesini yapmak zorundayız. İnsanlığımızın tanımlanmasında, anlamının idarkine varılmasında maddi-manevi bir güncellemeye gidilmesi gerekir diye düşünüyorum. Bu duygu ve düşüncelerle herkese esenliklerdiliyorum. Hoşça kalınız efendim.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Uluçay - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.