Geçmişimden Kırık Dökük (87 )

Devam..

Bu olay benim kafamda yeni bir çalışmanın kapısını açtı. Acaba bu köy ile bizim köy aynı Oğuz boyundan olabilir mi? Denizli ve çevresi ağızları ile ilgili yayınları, tezleri taradım, YÖK’ün izin verdiği tezleri indirdim. Oturdum inceledim. Bu arada ağız incelemeleri ile ilgili çalışma nasıl yapılır, diye çeşitli kitapları edindim. Onlara bakarak kendime bir metod ve yol belirledim. Bu çalışmalar, derlemelerden hareketle hazırlanıyordu. Derleme yapılacak köye, mahalleye gidilir genellikle okuma yazma bilmeyen en yaşlı kimselerden örnekleme yapılarak çeşitli konularda konuşulur. Masal, askerlik hatırası, yemek yapma, günlük hayat, düğün vb. anlattırılır. Bu konuşmalar kayda alınır. Daha sonra çözümlenir ve yazıya transkripsiyonlu olarak aktarılır. Benim böyle bir çalışmaya ihtiyacım yoktu. Çünkü ben bu dili, bu ağzı öğretmen olana kadar kullandım. Hem söyleyişi, hem de gramer yönünü gayet iyi biliyordum. Böylece Yukarı Karaçay Ağzı incelemesini yazmaya başladım. Çok değişik harf kullanmam gerekti. Yanılmışorsam ellinin üzerinde harf kullandım. Bu harfler kullandığımız Latin asıllı Türk alfabesinden geliştirilmişlerdir. Harflerin altına üstüne çizgiler, noktalar vb. koymak suretiyle oluşturulmuştur. 

Sonuna bir de sözlük ekledim. Sözlüğe yazı dilinde kullanılanlara uygun olanları değil de bizim köylünün kullandığı biçim ve şekilde olanlarını aldım. Bir de sövgü ve kötü, kaba olan argoları dâhil etmedim.

Asıl amacım, bizim köyün hangi Oğuz boyundan olduğunu tespit etmekti. Bunu da belirttim. Ağız özelliklerine göre bizim köy Oğuzların Kınık boyundan idi. Ama tarihi belgeler ve Osmanlı arşiv ve salnamelerinde Kayı Yaylağı olarak geçiyor. Çok sonraları ise Yukarı Karaçay olarak bahsediliyor. Bir ara 15 veya 16. yy. sayımlarında Yatağandan sonra en fazla nüfusa sahip ve en fazla hayvan vergisi ödeyen yer olarak görünüyor. Ama aradan yirmi yirmi beş yıl geçtikten sonra yapılan bir sayım ve vergilenmede nüfusun, verginin üçte bire düştüğü görülüyor. Buradan şu sonuç çıkıyor. Hamitoğulları ile Germiyanoğulları arasındaki çekişme -çünkü köy her iki beyliğin sınırındadır- yüzünden Kayıların obalarını toplayıp yaylalarımızdan çekildiğini varsayabiliriz. Veya Timur baskısı ile Kayıların Tavas- Muğla taraflarına çekildiklerini de düşünebiliriz. Kayıların çekilmesi ile yerleşik hayat süren Kınıkların yerlerinde kaldığı şeklinde bir görüş ileri sürebiliriz. [Bu, ayrı bir çalışmayı gerektirdiği için burada konuyu dağıtmak istemiyorum.] Kitap, Ötüken Neşriyatça basıldı. Denizli valiliği bu kitapla ilgili olarak Teşekkür belgesi verdi.


İstiklal Marşı’nın Tahlili ve Diğerleri

Daha önce Diyanet Vakfı Yayınevince basılmış olan İstiklal Marşı’nın Tahlili’ni, sözlük çalışmaları sırasında edindiğim deneyimlerle özellikle kelimeler üzerinde oldukça geniş bir düzenleme yaptım. Kelimelerin anlamına daha geniş yer vererek açıklamalarda bulundum. Durumu belirterek yayınevine başvurdum. Eski hâliyle devam edeceklerini belirterek geliştirilmiş olan çalışmayı geri çevirdiler. Bu sefer, çalışmayı yeni baştan ele alarak, Türk tarih ve kültürüne ait daha geniş ve açıklayıcı bilgiler ekledim, düzenledim. Diyanetten gelen cevabi yazıyı da ekleyerek Ötüken’e gönderdim, “Bayrak Mücadelemiz ve İstiklâl Marşı” adıyla yayınlandı. Kutadgu Bilig çevirisinde yaptığım gibi bu kez Atabetü’l-Hakayık’ı günümüz Türkçesine aktardım. O da Ötüken tarafından yayınlandı. Bu arada zaman zaman kaleme aldığım öyküleri kitaplaştırdım ve “Yanık Çaydanlık” adıyla aynı yayıncı tarafından yayınlandı.

Ödüller

Yukarıda pek çok tanıtımcı ve programcının geldiğini ve bir takım çalışmalarda bulunduklarını, benden sözlük ile ilgili bilgiler aldıklarını, çalışmayı nasıl yürüttüğümü not alıp değerlendirdiklerini anlatmıştım. Bu sefer çeşitli kurum ve kuruluşlardan ödüller verilmeye başlandı. Bunların ayrıntısına girmeyeceğim, sadece listesini vereceğim.

                                                      Devam edecek

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yaşar Çağbayır - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.