Geçmişimden Kırık Dökük (91 )

Devam 

Yeniden Kutadgu Bilig Çalışması

Ötüken Türkçe Sözlük, 2016’da TİKA tarafından Büyük Türkçe Sözlük adıyla yayınlanarak Dünya çapında 98 ülkeye dağıtılması üzerine Paris Yunus Emre Enstitüsü Müdürü Ahmed Bakcan bir konuşma yapmak üzere Paris’e davet etti. Aralık başında Paris’e eşimle beraber gittik. Hem Paris’i gezdik, hem de Paris Fransız Milli Kütüphanesine bir takım (10 cilt) sözlük takdim ettik. Türkçe yayınlar bölümü sorumlusu aslen İstanbullu bir azınlık evladı bayandı. Türkçe biliyor. Sohbet ettik.  Bir akşam Paris Türk Sefarethanesinde “Adriyatik’ten Çin Seddi’ne” isimli konuşma yaptım. Hem Türkçenin Dünya çapındaki konuşurluluğunu, hem de Türk toplulukları arasındaki anlaşabilme oranlarını verdikten sonra Türkçe Sözlük’ü de tanıttım. Çalışmalarımdan örnek verdim. Konuşmamı Türkçe yapıyordum. Anında çeviriyi de bir görevli kulaklıklar aracılığıyla Fransızca olarak veriyordu. Konuşmanın sonunda oldukça ilginç sorularla karşılaştım. Bir Çinli bayan, bu sözlükte ne kadar Çince alıntı kelime bulunduğunu sordu.  Sayısını bilemeyeceğimi, ama eski Türkçede belirgin bir şekilde Çinceden alınma kelimerle karşılaştığımı belirttim. Hatta hemen sözlükten LU kelimesini buldum, gösterdim. Ama tanımı üzerinde anlaşamadık. Bu sefer kelimenin Latincesini verince bayan anladı ve memnun oldu. Kelimemiz ejderha, büyük yılan idi ve aynı zamanda 12 yıllık Türk takviminde bir yılın adı oluyordu. Bir başkası da Fransa’nın başka bir bölgesinden gelen bir Türk vatandaşı gençti. Bana “elleham” kelimesinin anlamını sordu. Kelimenin aslının “Allahü-alem” ve tam karşılığının “Doğrusunu Allah bilir” ifadesi olduğunu belirttim. Halkımız onu şüphe ifade eder tarzda karşısındakinin sözlerine pek inanmadığını, biraz da tahmin edercesine söylediğini belirttim. Konuşma bitiminde yemekler yendi ve ertesi günü Atatürk Hava Alanına inmek üzere Parist’en ayrıldık.

İkinci Kez Paris’te Konuşma

2019 yılının UNESCO tarafından Kutadgu Bilig Yılı ilan edilmesi üzerine daha bir yıl önce yine Ahmed Bakcan Bey yine aynı yerde Kutadgu Bilig üzerine konuşma yapıp yapamayacağı sordu. Kabul ettim. Ve programlarına aldılar. Bunun üzerine konuşma metnini hazırlamaya giriştim. Daha önceden Kutadgu Bilig’i gençlerin okuyup anlayabileceği şekilde günümüz Türkçesine aktarmış olmama rağmen mevcut bilgi ve malzeme ile iyi bir konuşma çıkaramayacağımı anladım. Bu kez Arat’ın tenkitli metni üzerinden çalışmaya başladım. Ancak bahsedeceğim konu ile ilgili beyitleri bulup seçmek oldukça zaman alıyordu. Bu yüzden önce baştan sona Kutadgu Bilig’i, Arat’ın beyit numaralandırmasına uygun olarak günümüz Türkçesine aktardım. Ve bu metin üzerinden konuşma metnini hazırladım. Otuz sayfayı geçen bir metin ortaya çıktı. Konuşmanın görsellerini de P.Point’le sunum olarak hazırladım.  Metinleri Paris’e gönderdim. Bir broşür kitapçık hazırladılar, Metnin aslı, günümüz Türkçesi ve Fransızcası ile birlikte... Davetiye şeklinde dağıtımını yaptılar.

Programdan bir gün önce Paris’e indik. Ertesi günü tahsis edilen salonda aynı şekilde konuşmamı yaptım. Kutadgu Bilig’i, Yusuf Has Hacib’i tanıttım. Özellikle Kutadgu Bilig’deki adalet, doğruluk ve yöneticinin taşıması gereken özellikleri belirttim. Ayrıca yöneticiler ile din adamı arasındaki tartışmaları ve bunun sonucunda ortaya çıkan bir tür laiklik konusunu açıkladım. Konuşma sonunda bir genç söz aldı. “Bu yöneticiler Müslüman değil miydi? Nasıl laik olabiliyorlar?” anlamında soru yöneltti. Konuyu ayrıntılı anlattığımı, cevabını orada verdiğimi söyledikten sonra şöyle dedim: “Bugün, şurada topraklarında bulunduğumuz Fransa Cumhuriyeti laik bir devlet değil mi? Yöneticilerinin kendi inançlarına göre bir dinleri, bir inançları yok mu? Onlar dindar diye Fransa Cumhuriyetine laik değildir diyebilir miyiz? İşte Kutadgu Bilig’de ifade edilen laiklik de böyle bir laiklik.” Sonradan öğrendik ki bu tür kişiler Yunus Emre Enstitüsünün bütün programlarına gelirler ve böyle provakasyonlar yaratırlarmış.

Devam edecek

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yaşar Çağbayır - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.