CUMA SOHBETİ: 4 Haifenin özelliklerinden

Aziz sohbetdaşlarım, İslâm tarihin de Hulefâi Raşidin diye şöhret bulan bir dönem vardır. Hz. Peygamberin vefatından sonra, Müslümanların Liderliğini yapan 4 güzide insan. Bunlar, esasta Emirel Mü’minin vasıflarıyla anılan ve sonradan Halifelik ünvanları verilen, Hz. Ebu-Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman ve Hz. Ali’dir. İslâm Dîni açısından dünya insanlık tarihinde bu 4 Halife dönemi çok önemlidir. Bu, çok kıymetli 4 kişinin Halifelik döneminin, İslâm Devlet İdarecileri nezdinde mutena yerleri vardır. Bu kişiler birbirinden farklı değerlere ve öneme haiz özellikleriyle saygıyla anılmaktadırlar. Dolayısıyla bu 4 güzide sahsiyetin örneklik özellikleri müslümanlar arasında dillendirilmektedir. Bu nedenle yaşadıkları dönemlerden çıkarılması gereken çok yararlı ve önemli dersler vardır. Farklı kişiliklere sahip  bu 4 Halifenin dönemlerinde farklı olaylar yaşanmıştır. İyi ve doğru okuyup, akleden kalplerle irdelenirse yararlı dersler çıkarılacağına inanıyorum. O tarihte yaşadıkları ortamlar itibariyle, İslam dîni ve devletlerinin ilk temel taşları ve temel ilkeleri bu dönemde belirlendi ve yerlerine kondu. Halifelerin icraatları bu yönden ciddi önem arzetmektedir. Çünkü bu dönem, dünya İslâm devletleri tarihine öncülük, örneklik ve saygınlık kazandıran özellikler taşımaktadır. Bu nedenle müslümanlar bu dönemi çok iyi ve doğru bilmeliler. Bu her Müslümanın kişiliğine olumlu yönde katkı ve sorumluluk aşılayan dersler, ibretler ve hikmetler kazandırabilir. Hz. Peygamberin vefatından sonra 29-30 yıl süren bu dönem, çok hareketli, çok çetrefilli ve çok cedelli/tartışmalı, savaşlarla geçmiştir ve çok acılı suikast olayları yaşanmıştır.

Hz. Peygamberin son döneminde çığ gibi büyümeye başlayan İslâmi harekette Aşiretler gruplar halinde gelip bizde sana iman ettik diyorlardı. Hz. Peygamber “Siz iman ettik demeyin, müslüman olduk deyin, iman sizin kalbinize daha işlemedi” deyip, onların İslâma biatlarını kabul ediyordu. İman kalplerine iyi yerleşmemiş olan bu topluluklar, Hz. Peygamberin vefatından sonra emaresini göstermiştir. Peygamber öldü ya bu işte burada bitti deyip, hemen eski hallerine dönüp irtidat etmişler. Namaz kılarız ama zekât vermeyiz demişler. Halife seçilen Hz. Ebu-Bekir, İslâma ve Hz. Peygambere çok büyük bir sadakatle bağlıydı. Bu doğruluğu ve sadakatinden dolayı “SIDDÎK” ünvanı alması onları pek etkilememiş. Ama o Halife olması dolayısıyla, yakın ve emin arkadaşları ile istişare edip irtidat edenlerin üstüne gidiyor ve hepsini hizaya getiriyor. Hz. Ebu-Bekir sahaveti/cömertliği ve sadakatiyle İslâmi dik duruşuna Halifelik otoritesini de dahil edip devlet idaresini ele almıştır. Onun bu özelliğini, îmanlı-imansız herkes tanımış, ivazsız ve garazsız itaat etmişlerdir. Bu nedenlerle olsa gerek, Hz. Ebu-Bekir’in Hilâfette ilkliği o dönem için önemli bir gerekliliktir diyebiliriz. Ama, 2 yıl üç ay 15  günlük bir Hilâfet dönemi yaşamıştır, Yerine Hz. Ömer’i tavsiye edip vefat etmiştir. Yüce Allah gani gani rahmet etsin. Hz. Ömer dürüst, hakkaniyetli, cesur, kararlı ve dirayetli biriydi. Halifeliği döneminde adâletli idareciliği ile dünyada ün yapmıştır. İslâm adına dik duruşu, haklı tenkidi kabul edişi ve doğruluktan ayrılmayışı ona haklı bir şöhret kazandırmıştır. İcraatındaki âdilâne tavrı ve korkusuzluğuyla, canına kast eden Hıristiyan bir kölenin mecazi tenkidine aldırış etmemesi, ne yazık ki şehadetine sebep olmuştur. Bu olay, Hz. Ebu-Bekir ile, Hz. Ömer’in hilâfetlerinin değerlendirilmesindeki hikmeti test etmek açısından önemlidir. Yorumunu da kişinin ilim, idrak ve siyasi anlayışına bırakıyorum.

Evet, Hz. Ömer’i şehit eden Ebu Lü’lü adındaki Hıristiyan azatlı köle, Medine pazarında karşılaştığı Ömer’e yaklaşarak, Basra Valisi’nin kendisine ağır haraç yüklediğini söyler, bu haracı hafifletmesini ister. Hz. Ömer, haracının ne kadar ve ne iş yaptığını sorar. Ebu Lü’lü, harac günde iki dirhem ve yaptığım işler, Dülgerim, Demirciyim, Nakkaşım der. Hz. Ömer bu durumda bu haraç sana çok değil. Sen yeldeğirmeni yapıyormuşsun, bana da bir tane yap deyince, Ömer’e kızan Lü’lü, sana öyle bir değirmen yapacağım ki, batıda ve doğuda dillere destan olacak der. Evet, olay bu! Bir punduna getirip Hz. Ömer’e saldırıp ağır yaralar ve Ömer şehit olur. Yüce Allah gani gani rahmet etsin. Hz. Ömer vefatından önce 6 kişilik bir ekibi Halife şeçmekle görevlendirir. Bu ekip Hz. Osman’ı halife seçer. Hz. Osman, cömertliği ile meşhur, halim-selim, sakin, yumuşak huylu, ağırbaşlı ve mülâyim bir kişiliğe sahip. Halife olunca onun bu hâlini istismar eden yakın-uzak akrabaları devletin çeşitli bölümlerin de görev almak için adeta yarışa girerler. O görevleri hak edenler, etmeyenler devletin çeşitli stretejik noktalarındaki kadrolarına doluşuyorlar. Dolayısıyla, haksızlıklar, adaletsizlikler, insan kayırma almış başını gitmiş. Bu durum karşısında huzursuzluklar günden-güne artarak iş kavga ve çatışmalara varmış. Bunların hakkından gelemeyen Hz. Osman şaşkınlık içinde evinden dışarı çıkmıyor. Ama, fitne onu evinde de buluyor ve şehit ediyorlar. Devletin önemli noktalarına yerleşen Emevi Hanedanı devleti ele geçirmek için  çalışmalarına başlıyor. Bu konuda başı Ebu Süfyan’ın oğlu Muaviye çekiyor ve ona bağlı grup Halifelik Emevilerin hakkı derken, bir grupta  Haşimilerin hakkı diyor ve Hz. Ali’yi destekliyor. Bu dönem çok hareketli olduğu için inşallah haftaya özel olarak bahsederiz. Esenlikler dileği ile hoşça kalınız aziz sohbetdaşlarım.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Uluçay - Mesaj Gönder

# test

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.