Kardeşiniz tarladaki payını başka bir 3. kişiye satış yaparsa haklarınız nelerdir? Önalım nedir?

Sevgili okurlar;

Eski Kanun döneminde şufa hakkı olarak bilinen önalım hakkından bahsedeceğim. Önalım hakkı paylı mülkiyette herhangi bir paydaşın payını üçüncü kişilere satması halinde diğer paydaşlara söz konusu payı öncelikle satın alma hakkı veren bir haktır. Örneğin üç kardeş kendilerine miras olarak intikal eden taşınmazda eşit oranda pay sahibi olsunlar, kardeşlerden biri payını 3. bir kişiye satış yapsın, işte bu durumda diğer paydaşların, payı satın alan 3. kişiden o payı geri alma hakkı olacaktır. Ancak bu dediğimi bir başka hak olan gerialım hakkı ile karıştırmamanızı belirtmek isterim. Peki, bu önalım hakkı nasıl kullanılır? Nasıl bir yol izlenmelidir?

Elbette her zaman önemle bahsettiğim şekilde mutlaka bir avukat ile görüşerek hukuki yardım almakla başlamanızı tavsiye ediyorum. Önalım hakkının kullanılması bir süreye bağlandığından sürenin aşılması halinde artık hakkınızı kullanma imkânınız ortadan kalkacaktır. Şufa hakkı, belli şartların bir arada bulunmasıyla kullanılabilecek bir haktır. Medeni Kanun önalım hakkı ile paydaşlara dava hakkı tanıyarak taşınmazın mevcut paydaşlar arasında kalmasını hedeflemiştir. Üçüncü kişilerin dışardan taşınmaza paydaş olarak girmesi zorlaştırılarak mevcut paydaşlar arasında süren birlikteliğin bozulması önlenmek istenmiştir. Az önce belirttiğim gibi önalım hakkı ancak paylı mülkiyet halinde ve yalnızca paydaşlar tarafından kullanılabilir. Şunu belirtmek isterim ki, Müşterek veya iştirak halinde mülkiyete tabi taşınmazda hangi paydaşın gayrimenkulün hangi bölümünü kullanacağı sözleşmeyle veya fiilen paydaşlar arasında belirlenmişse bu taşınmazdaki payın satışı halinde şufa hakkı kullanılamaz. Diğer bir deyişle fiili taksim halinde önalım hakkı artık kullanılamayacaktır.

Önalım hakkı, ancak bir paydaşın payını satın alan alıcıya karşı kullanılabilir. Gayrimenkulün alıcısı üçüncü kişi şufa davasının davalısıdır. Şufa davasında payını satan paydaşa karşı dava açılamaz. Şayet payını satan kişiye karşı dava açmanız halinde davanız dava şartlarına uymamış olmanız nedeni ile usulden reddedilecektir. Paydaşın diğer bir paydaşa yaptığı satışlarda da önalım hakkı kullanılamaz. Medeni Kanun md. 733/3 gereği alıcı, tüm paydaşlara taşınmazı satın aldığını noter aracılığıyla bildirmek zorundadır. Bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen alıcı paydaşların açacağı şufa davası ile muhatap olur. Alıcı, paylı taşınmazdan pay satın aldığını bildirim yükümlülüğünü noterden değil, örneğin yazılı bir şekilde iadeli taahhütlü olarak PTT vasıtası ile yerine getirse bile bu bildirim geçersizdir. Kanunun bu hükmü noter vasıtası ile bildirimde bulunulması açısından emredicidir.

Peki, önalım hakkını kullanma süresi nedir? Önalım hakkı sahibi paydaşlara gayrimenkulün alıcısı tarafından satış noter aracılığıyla bildirilmişse, satışın bildirilmesinden itibaren 3 ay içerisinde şufa davasının açılması gerekir. Şufa hakkı sahibi paydaşlara satış noter vasıtasıyla bildirilmemişse her halde satış tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde şufa davasının açılması gerekir. Bahsetmiş olduğum kanunda yazılı bu süreler hak düşürücü süreler olup, süresi içinde dava açılmaması halinde artık önalım hakkı kullanılamayacaktır. Sürelerin geçmesi halinde dava açılacak olursa yine davanız sürenin aşılması nedeni ile reddedilecek ve yargılama masraflarının ve karşı tarafın avukatlık ücretlerinin tarafınızca ödenmesi durumu söz konusu olacaktır.

Yukarıda bahsetmiş olduğum önalım hakkı kanundan doğan önalım hakkı olup, diğer bir yandan sözleşmeden doğan önalım hakkı da mümkün olacaktır. Ancak bunu ilerleyen yazılarımda kaleme alacağım. Her zaman dile getirdiğim gibi haklarınızı öğrenmek ve bu hakları kullanmak daima avukat yardımından faydalanmanızı şiddetle öneriyorum. Sağlıklı günler dilerim.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Meltem Birlik - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.