Bir kişinin kısıtlanması hangi hallerde söz konusu olur?

Merhaba sevgili okurlar.

Bugün sizlere bir kişinin hangi durumlarda kısıtlanabildiği ve kısıtlama kararını hangi makamın verdiği hakkında bilgi vereceğim.
Türk Medeni Kanun’unun 396 ve devamı maddelerinde vesayet hükümleri belirlenmiştir. Halk arasında da sıklıkla duyduğumuz terimlerden biri olan ‘vasi’ terimi aslında bugünkü yazımızın temelini oluşturmaktadır. Vasi terimi halk arasında bilinmekle birlikte yanlış kullanıma da gayet açıktır. Örneğin küçük yaşta çocuğu bulunan anne ve babaya halk arasında kimi zaman vasi denmektedir ancak bu hukuki olarak yanlıştır. Anne ve baba çocuk üzerinde velayet hakkına sahiptir ve kanunen çocuğun doğumu ile bu bağ doğal olarak kurulmakta, boşanma halinde ise hakimin takdiri yönünde anne veya babaya ya da her ikisine birden bırakılmaktadır. Ancak vasilik kendiliğinden oluşan bir bağ değildir. Vesayet altına alınan kimse için mahkemece görevlendirilen kişiye vasi denmektedir. Kişinin vasi olarak atanması için mahkeme kararı olması zorunludur. Peki hangi hallerde vasi tayini gerekmektedir ve kimlere vasi atanır?

Türk Medeni Kanun’unun ilgili maddelerinde kimlere vasi atanabileceği belirtilmiştir. Bunları sırası ile sayacağız.
1-    Yaş Küçüklüğü Sebebi İle Kısıtlanma
Velayet altında bulunmayan her küçüğe vasi atanmaktadır. Yukarıda da belirttiğimiz üzere anne ve baba velayet hakkını kullanan kimselerdir. Ancak velayet altına alınmamış küçük çocuklar vesayet altına alınarak, vasi ataması yapılır.

2-    Akıl Hastalığı veya Akıl Zayıflığı Sebebi İle Kısıtlanma
Ergin olan ancak kendi işlerini tek başına göremeyecek, sürekli yardıma muhtaç ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan akıl hastalığı veya akıl zayıflığı olan kimselere de vasi atanmaktadır. Akıl hastalığı sebebi ile kısıtlanma kararı ise yalnızca usulüne uygun şekilde alınan doktor raporunun varlığı halinde verilebilir. Hakim burada kurul raporunu göz önüne alarak kısıtlanacak kişiyi dinleyebilir. Ancak burada kısıtlanacak kişinin dinlenebilmesi zorunlu bir durum değil, hakimin takdirinde olan bir durumdur. Günlük hayatta en çok bu iki gruba giren kişilerin vesayet altına alındığı örnekler ile karşılaşmaktayız.

3-    Alkol Veya Uyuşturucu Madde Bağımlılığı Veya Savurganlık Sebebi İle Kısıtlanma
Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşam tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden erginler de kısıtlanabilmektedir. Bu sebep ile kişinin kısıtlanmasında diğerlerinde farklı olarak ilgilinin dinlenilmesi kanunen zorunlu tutulmuştur. Yani bu sebep ile kişinin kısıtlanması talep edildi ise mahkemece ilgili muhakkak dinlenecek, istekleri ve iddialara karşı söyleyecekleri değerlendirilecektir.
 
4-    Hürriyeti Bağlayıcı Ceza Sebebi İle
Bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan erginler de kısıtlanabilir. Bu bahsettiğimiz durumlarda mahkeme bu durumların varlığını tespit ettiğinde re’sen veya kısıtlanmaları talebi ile açılan dava sonucunda haberdar olarak bu kararı vermektedir.
5-    İstek Üzerine Kısıtlanması
Yaşlılığı, engelliliği, deneyimsizliği veya ağır hastalığı sebebiyle işlerini gerektiği gibi yönetemediğini mahkemeler nezdinde ispat eden kişilerin kendi istekleri ile de kısıtlanmalarına karar verilebilir. Burada da kısıtlanacak kişi mahkemece dinlenmek zorundadır. Bu sebebin diğerlerinden farkı kısıtlanma talebinin kısıtlanan tarafından yapılmasıdır. Ancak yukarıda saydığımız yaş küçüklüğü ve akıl hastalığı gibi hallerde kısıtlanan, kısıtlanmayı istemese dahi mahkeme vasi atanmasına karar verecektir.
Yukarıda da bahsettiğimiz üzere kişiler ancak mahkeme kararının varlığı halinde kısıtlanabilmektedir. Kısıtlama kararı veren mahkeme kısıtlılara vasi tayin ederek günlük hayattaki işlerinin vasi eli ile yürütülmesini sağlar. Kanunen vasinin görev ve sorumlulukları çok önemlidir ve denetime tabi tutulmaktadır. Bir sonraki yazımızda vasinin görev sorumluluklarından bahsedeceğiz. Sağlıcakla kalın.

 ALGÜR VE BİRLİK HUKUK BÜROSU    

AV. KEMALE ALGÜR    

 E-mail   : [email protected]/GSM : 0 (554) (350) (19 26)
 
 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Kemale Algür - Mesaj Gönder

# yol, ceza

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.