TEKE BIÇAĞI Namıdiğer Yatağan

Dünden devam

-Ç-

HÂLİM, kitabın çıktısı üzerine yoğunlaştı. Eski Türkçeye ait bir lügata ihtiyaç duydu. İnternette taradı, istediği gibi bir lügat adı tespit etti. Ancak konunun ve elindeki kitabın bağlantısına istinaden doğrudan sipariş vermeyi doğru bulmadı. Mete Han’ın eline kitabın adını yazıp vererek şehir kitaplığında bulunup bulunmadığını öğrenmesini istedi. Ertesi gün Mete Han, şehir kitaplığında yokmuş bilgisiyle geldi. Bunun üzerine bedelini çocuğun eline vererek öğretmenine gönderdi. Öğretmenin, kendi adına sipariş vermesini talep etti. Öğretmen Mete’nin durumunu bildiği için ikilemeden işi üstlendi. Üç dört gün sonra kitap geldi. Böylece üzerinde çalıştığı kitabın okuma işi bir parça kolaylaştı.  Yine de okuyamadığı kelimeler çıkıyor, buraları parantez içi noktalarla geçiyor, bir veya iki sayfa sonra tekrar dönerek konunun bağlamından ve bütününden hareketle okumayı tamamlamaya çalışıyordu. Bir hafta kadar sonra yeni bir bahsin başladığını gördü. Geriye döndü. Son okuduğu bölümü özet hâlinde ayrı bir yazıya döktü.

“Ben, Garbikaraağaç’ın Yatağan köyünden Çelebi Turgut… Bu medreseye Yatağan Ulu Medresesi hocamız Arslan Kara Mahmut’un yönlendirmesi ile geldim. Mahmut Hocam, ‘Artık senin bilgi düzeyin benimle denk oldu, vereceğim malumat senin bildiklerinden ziyade değil…’ diyerek Mısır’da medreseden tanıştıkları Hızır Koca’ya intisap etmem gerektiğini tavsiye ile Balat’a gönderdi. Hızır Koca’nın methini Kara Mahmut hocadan daha önce bu taraflara Kayı Yaylağından gelip buralarda kışlayan Karakeçili Yörük beylerinden işitmiştim.  Aslında Hızır Koca’yı merak da etmiyor değildim.

Acizane ailemi tanıtmak isterim. Babam, ben bilmiyorum kaç göbek öteden beri, ata mesleği olan demircilikle uğraşır. Ovada, dağda, tarlada, bağda bahçede lazım olan cümle demir tarım alet ve edevatını imal eder. Ayrıca Yörüklerin, kervanların ve yük hayvanı olarak hemen hemen herkesin kullandığı eşeklere, sipahilerin atlarına nal, gem ve üzengi türü donanımları imal ettiği gibi davar ve develer için lazım olan bütün çan çeşitlerinin ustasıdır. Babamın ürettiği çanlar, Yörükler tarafından özellikle aranır, sorulur. Çünkü babam, dedelerden gelen bilgi ile hangi çeşit çana hangi tür maden karıştırılacağını, kalınlık ve boyut, çan dilinin niteliği ve büyüklüğü gibi hususları bir müzik aleti inceliğinde yapmayı çok iyi bilir. Yaptığı çanlar, takıldığı hayvanın boynunda veya devenin havudunda müzik aleti gibi melodik sesler verir. Bütün bunları, hayvanların adım atışını ve kafa oynatışlarını çok iyi hesap ederek yapar. Hatta o kadar ki her obaya has çan türü de üretir. Çan imali için gelen Yörüğe obasını sorar ve ona göre özel çan yapar. Yörükler de hayvanlarını çanların çıkardığı seslerin özel tınılarından tanır. Bunların dışında manda boynuzundan yaptığımız taraklar da meşhurdur. Ayrıca biz çocukken bu boynuz artıklarından çan dili yapardık. Çan dillerinin de çanlarla uyumlu olması lazım gelir. Çanın boyutuna, taşıdığı maden alaşımına göre incelik ve kalınlığı ile uzunluğu da önem taşır. Çan ile dili arasındaki uyum bir müzik aletinin akordu gibidir. Eger bu uyum sağlanamazsa çanın sesi iyi çıkmaz ve biraz öteden duyulmaz. Bu tür çanlara sağır çan denir ve Yörük obalarımız tarafından tutulmaz. Onlar, çan ve doğadaki seslerin uyumu, çan seslerinin karşı yamaçlardan, vadi boylarından yankılanışına hayrandırlar. Aynı bizim, demir döverken usta ve çırağın karşılıklı çekiç darbeleri ile oluşturdukları uyumlu sesler gibi. Usta ile çırağın veya kalfanın uyumu bu çekiç seslerinden anlaşılır. Zaten demircilik atalarımızın ta Ergenekon’dan beri millî meslekleri olmuş. Bir yetişkin Türk gencinin savaş oyunları kadar demir dövmesini, ok düzmesini ve yay kirişini çekmesini öğrenmesi esastır. Devam edecek...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yaşar Çağbayır - Mesaj Gönder

# tarım

göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.