TEKE BIÇAĞI Namıdiğer Yatağan

Dünden devam

Dedelerden tevarüs eden ustalıkla babamın yaptığı yatağanın namlusu çok tatlı bir kavisle kınına girip çıkabilecek tarzdadır. Fakat bu kavis o kadar hesaplıdır ki kişi, bu kamayı çekip rakibine savurduğunda kolunun verdiği çevirme dairesi ile kamanın namlusunun sahip olduğu kavis birleşince tam bir yarım daire oluşturur, bu da rakibinin kaçması ya da eğilip darbeden kurtulmasına mani olur. Yani kim helakı kesindir. Bu bıçağın bir başka özelliği daha vardır. Kesici yanı ne kadar sert çelik ise sırt kısmı da o derece yumuşak demirdir. Sırt kısmı biraz kalındır. Kesiti tam bir çiviyi andırır. Bu durum bıçağın sağa sola bükülmesi anında esneyerek kırılmasını önler. Ayrıca rakip öldürülmeden etkisizleştirilmek ya da canlı ele geçirilmek isteniyorsa  düşanın ensesine bu yanı ile vurulur. Bir de bu demir kısım, kullanım sırasında hız kazandırarak darbenin etkisinin artması için ağırlık sağlar. Bütün bu özelliklerinin yanında bu tür bir bıçağın imalinde bu hendesi hesaplardan başka ustalık da gerekir; o da bıçağın ağzına su verebilmek. Çünkü bıçağın sırtı yumuşak demir, ağzı ise çelik olarak işlenmesi gerekiyor. Çeliğe uygulanacak su verme işleminin yumuşak demiri etkilememesi gerekir. En son ustalık buradadır.  Kılı kırk yararcasına uyulanmalıdır. 

Bu kama, bizim köyün kurucularından olup köyümüze adını veren Yatağan Baba’yı da anımsatır. Köyümüzün adı oradan gelmektedir. Bu kama da bizim köyde üretildiği için Yatağan adı ile meşhur olmuş, Teke Bıçağı unutulmuştur.

Memleketimde demircilik yanında barut imali de mevcut olup onu benden önceki bir büyüğümüz kaleme aldığı için burada anlatmak yersiz olur. Betikçi Yuluğ Buğra adlı birisi bu mümtaz eseri Garbi Karağaç’ın Kayı Yaylağına giden yolda değirmenler mevkiinde kurulmuş bulunan Ribat’a ait tekkededir. Bu tekke adı verilen ribat, bundan birkaç asır önce, buralar daha İslam beldesi olmadan gelip mekân tutan Uygur dervişine aittir. Ayrıntısı onun eserinde mevcut.

***

BU GİRİŞTEN sonra ben şimdi benim için çok değerli bulduğum ve kendisinin derin ve geniş bilgilerinden müstefit olduğum Hızır Koca’dan söz etmek niyetindeyim. Niçin “koca” denildiğini de izah etmeden geçmek doğru olmaz. Yaşı dolayısıyla oldukça fazla deneyim sahibi olmuş ayrıca gördüğü öğrenimle de kendini yetiştirmiş olan bilginlere bu diyara gelmeden önceki coğrafyamızda bilgin, bilge, mevcut bilgilerin en zirvesine ulaşmış kişi anlamında “koca” denirmiş. Bunu ben Betikçi Yuluğ Buğra’nın eserinden öğrendim. O kendisini de “koca” unvanı ile anıyordu.

Hızır Koca hocam, efendiden, orta boylu bir Türkmen erkeği. Yüzü uzun, burnu yüzüne münasip, gözler kara kaşları altından her şeye dikkatle bakan, baktığı yerde pek çok ayrıntıyı birden fark eden zeki, hareketli ve canlı bir yapıya sahip. Dinçliğini ve canlılığını çalışmaya borçlu. 

Aslen Menteşeli olup öğrenime mahallelerindeki medresede başlamış, hocalarının teşviki ve babası Abdüllatif efendinin arzusu üzerine Mısır’daki ünlü hocalardan ders almak üzere Kahire’ye gönderilmiş. Orada on beş yıl öğretim gördüğü ve icazet aldığı söylenir. Memleketine döndüğünde meşhur din âlimlerinden Tuslu Molla Ali ile fikir alışverişinde bulunmuş, zaman zaman da tartışmalara katılmış. Menteşe Beyi İlyas Bey kurmuş olduğu bu medreseye  müderrisliğini teklif etmiş, o da kabul buyurmuş. 

Devam edecek...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yaşar Çağbayır - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.