KİRACI VE KİRALAYAN EV SAHİBİNİN SORUMLULUKLARI

Sevgili Okurlar;

Günlük hayatta, en fazla karşılaştığımız ve alışık olduğumuz hukuki işlemlerden biri kira sözleşmesidir. Bu nedenle de en çok uyuşmazlık konusu olan hallerden biri de kiracı ve kiralayan ev sahibi arasında çıkan uyuşmazlıklardır. Bu gün her iki taraf açısından Türk Borçlar Kanunu’nun kira sözleşmesini düzenleyen hükümlerine paralel olarak kiracı ve ev sahibinin sorumlulukları ve haklarından bahsedeceğim. Öncelikle taraflar arasında kira sözleşmesinin kurulması ile kira ilişkisi başlar. Sözleşmenin kurulmasının ardından kiralayan ev sahibinin teslim borcu doğar. Kiraya veren, kiralananı kararlaştırılan tarihte, sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli bir durumda teslim etmek ve sözleşme süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Ayrıca kiralanan konut ile ilgili zorunlu sigorta, vergi ve benzeri yükümlülüklere, aksi kararlaştırılmamış veya kanunda öngörülmemiş ise, kiraya veren katlanır. Bununla birlikte kiracı da konut kiralarında, sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksine yerel âdet yoksa, ısıtma, aydınlatma ve su gibi kullanma giderlerine katlanmakla yükümlüdür. Ancak Kanun taraflar arasında iki durum için aksinin kararlaştırılabileceğini öngörmüştür. Kiracının en önemli yükümlülüğü kira bedelini ödemektir. Eğer taraflar kira sözleşmesinde kiranın ödeneceği tarih konusunda bir anlaşmada bulunmamışlarsa Borçlar Kanunu uyarınca kiracı, aksine sözleşme ve yerel âdet olmadıkça, kira bedelini ve gerekiyorsa yan giderleri, her ayın sonunda ve en geç kira süresinin bitiminde ödemekle yükümlüdür. Kiracı, kiralananın tesliminden sonra muaccel olan kira bedelini veya yan gideri ödeme borcunu ifa etmezse, kiraya veren kiracıya yazılı olarak bir süre verip, bu sürede de ifa etmeme durumunda, sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Kiracıya verilecek süre konut kiralarında en az otuz gündür. Bu süre, kiracıya yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlar. Kiracı, kiralananı, sözleşmeye uygun olarak özenle kullanmak ve kiralananın bulunduğu taşınmazda oturan kişiler ile komşulara gerekli saygıyı göstermekle yükümlüdür. Kiracının bu yükümlülüğüne aykırı davranması durumunda kiraya veren, konut kirasında, en az otuz gün süre vererek, aykırılığın giderilmesi, aksi takdirde sözleşmeyi feshedeceği konusunda yazılı bir ihtarda bulunur. Kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verdiği takdirde, kira sözleşmesinden doğan borçları, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracının bu sürenin geçmesinden önce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulması hâlinde, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları sona erer. Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur. Ancak Kanun, kira sözleşmesinin tapuya şerh edilebileceğini de düzenlemiştir. Şayet kira sözleşmesi tapuya şerh edilirse yeni malik satın aldığı konutta kiracı bulunması halinde kiracının tahliyesini isteyemez. Kira sözleşmesinin tapuya şerh edilmemesi halinde durum ne olacaktır? Bu durumda evi sonradan satın alan kişi, onu kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, kira sözleşmesini altı ay sonra açacağı bir davayla sona erdirebilir. Kiralananı sonradan edinen kişi, dilerse gereksinim sebebiyle sözleşmeyi sona erdirme hakkını, sözleşme süresinin bitiminden başlayarak bir ay içinde açacağı dava yoluyla da kullanabilir. Bir diğer en önemli hüküm ise; aile konutu olarak kullanılmak üzere kiralanan taşınmazlarda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedememesidir. 

Bu yazımda kira sözleşmelerinde en çok karşılaşılan durumlar hakkında Kanun kapsamında açıklamalarda bulunmak istedim. Yazıda yer almayan ancak Kanun’da düzenlenen günlük hayatta karşılaşılan diğer kira ilişkilerine ait düzenlemelere ileriki yazılarımda değineceğim. Şimdilik herkese sağlıklı günler dilerim.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Meltem Birlik - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Covid-19 döneminde Söke belediyesi hizmetlerinden memnuniyet düzeyiniz nedir.