MONTRÖ’NÜN ÖNEMİNİ YENİ KAVRADIK

İsviçre’nin montrö kentinde iki ay süren toplantılardan sonra 20 Temmuz 1936 yılında Bulgaristan, Fransa, İngiltere, Avustralya, Yunanistan, Japonya, Romanya, Sovyetler Birliği, Yugoslavya ve Türkiye arasında boğazlar sözleşmesi imzalandı, sonra Türk hakimiyeti başladı. 20 Temmuz 1956’da sona eren bu anlaşmanın fesih tarihi milletlerin bazılarının karşı çıkması ile sonuçsuz kaldı. Tekrardan boğazlar sözleşmesi’nin tarihi bir türlü belirlenemedi. Milletler cemiyeti adı bugün değişmiştir. Birleşmiş Milletler adını almıştır. Sonra anlaşmayı yapanlar arasında bulunanlardan Sovyetler Birliği yıkılmış yerine Ukrayna, Rusya, Gürcistan Devletleri kurulmuştur.

Tekrardan boğazlar meselesi ile ilgili kararlar alınamadığından 20 Temmuz 1936 tarihli kararı değişmemiş kabul edilir. Türkiye için hayati önem taşıyan boğazlar sorunu 1936 yılında imzalanan Montrö antlaşması ile son buldu. Atatürk bu dünyadan göçmeden önce bunu başardı. Ukrayna’ya karşı Rusya’nın bu harekata girişmiş olması Türkiye’nin de güvenliği için boğazların kapanması gerekiyor. Montrö antlaşması gereğince boğazlardan savaş gemileri geçemez. Karadeniz’e kıyısı olan bu iki ülkenin Savaşı’ndan boğazlar kapanabilir. Bütün dünya savaş gemileri ve uçak gemilerini Karadeniz’e sokmayabiliriz. Barış zamanında boğazlardan geçiş serbesttir ancak yabancı gemiler 20 gün için izin alarak kalabilirler. Boğazlardan geçiş için 15 gün önce Türkiye’ye başvurup izin almaları gerekmektedir. Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin 7 gün önceden Türkiye Cumhuriyeti’ne başvurmaları gerekir. Boğazları geçen ülke gemileri 8000 ton ağırlığı aşmamalıdırlar. 21 gün sonra boğazları terk etmeyen gemiler için Türkiye karar verir ve savaş sebebi Sayar Türkiye’nin savaşa girmesi halinde boğazları istediği zaman kapatma yetkisi vardır. Böyle bir durumda istediğimiz gemileri boğazlardan geçirebiliriz. NATO’nun bir müdahalesi olursa Türkiye’de bu müdahale içinde bulunursa yetki meselesi Türkiye lehinde gelişir Montro Antlaşması’nın önemi yeni fark edildi ilgililer tarafından ama emekli generaller bunu çok öncesinden görmüştü.

Gelelim İstanbul Kanalı meselesine. Kanal açılacak olursa montre baypas edilecektir. Bunun sorunlar doğuracağı şüphesizdir. Yabancı gemiler parayı bastırıp geçebilecek tir savaş gemileri de öyle uçak gemileri de tonaj farkı gözetmeden geçebilecek lerdir. Türkiye’nin bağımsızlığına bir tehdit oluşturacaklardır Karadeniz kıyısında iki devletin savaşması durumunda boğazlar her iki devlet aleyhine kapatılabilir. Üstelik Rusya bunu hep yapıyor önce kırımı ele geçiren Ruslar sonra da Gürcistan’da kukla bir devlet inşa ettiler. Sonra da sonra da emperyalist bir şekilde Ukrayna’ya saldırdılar. Tüm karadeniz’i tehdit ediyorlar. Putin stalin’i örnek almış bir şekilde ilerliyor. Bu durumda bize tarafsız olmak yakışmaz. Elimizden ne geliyorsa yapmak zorundayız. Bütün dünyadan kendimizi soyutlayıp hiçbir şey yapmamaktan kaçınmalıyız. Güçlünün zayıfı gezmediği dünya umut ediyorum.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Latif Yalçın - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak YeniSöke Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan YeniSöke Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler YeniSöke Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı YeniSöke Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sizce Söke'nin en büyük sorunu nedir?