Mirasçıların yasal hakları nelerdir

Kemale Algür
Kemale Algür

Merhaba sevgili okurlar. Bugünkü yazımızda miras bırakanların mirasçılarından mal kaçırmak amacı ile yaptığı taşınmaz devirlerinin olması halinde mirasçılarının haklarından bahsetmek istiyorum. Hukuk literatüründe muris muvazaası denilen bu olay nedir peki? 

Miras bırakanın diğer mirasçılarından mal kaçırmak amacı ile resmi işlemi satım veya ölünceye dek bakma sözleşmesi olarak göstererek asıl gayesini gizlemesidir. Toplumda miras bırakanların bu şekilde davranmasının çeşitli sebepleri olabilir. Örneğin olayın gerçekleştiği yöre ve toplum şartları da bunları etkilemek ile beraber miras bırakanın erkek çocuğuna fazla oranda miras bırakmak istemesi, kız çocuğuna miras bırakmak istememesi, yaşı büyük olan çocuğuna fazla miras payı verme eğilimi gibi birçok sebep ile bu durum söz konusu olabilmektedir. Normalde taşınmazın satımı veya ölünceye dek bakma sözleşmesi ile devri yapılmamış olsa idi ölüm anında terekenin içerisinde bulunan taşınmaz mirasçılara miras payları oranında intikal edecek iken muvazaalı işlem sebebi ile miras bırakanın ölümü anında taşınmaz terekede bulunmadığından intikali de yapılamamaktadır. Peki bu durumda hakları zarara uğramış olan mirasçıların başvurabileceği yollar nelerdir, gelin bunları inceleyelim. 

Miras bırakanın yaşamında mirasçılarından mal kaçırma kastı ile taşınmazını devir ettiği durumlarda bu işlemin iptali ancak dava açmak sureti ile yapılabilmektedir. Zira miras bırakan yaşamında taşınmazın satımı veya ölünceye dek bakma sözleşmesi ile devrini sağlayarak bir resmi belge oluşturmuştur. Resmi belgenin iptali ile taşınmazın terekeye iadesi ancak dava yolu ile gerçekleşebilmektedir. 

Muris muvazaası sebebi ile tapu iptal ve tescil davalarını yalnızca saklı paylı mirasçılar değil hakları zarara uğramış tüm mirasçılar açabilmektedir. Bu davada ispat yükü davacıya aittir. Yani satım veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile devir olmadığını, asıl amacın miras bırakanın mal kaçırması olduğunu davacı ispat etmelidir. Miras bırakanın asıl amacının  mal kaçırmak olduğu; satım işleminde ücretin miras bırakana ödenmemiş olması, taşınmazın değerinin fahiş oranda düşük bir bedel ile satımının yapılmış olması, ölünceye dek bakma sözleşmesinde böyle bir bakımın olmadığı gibi hususlar mahkemeler nezdinde delil kabul edilen belgeler ile ispatlanmalıdır. Hakim her somut olayda, olayın şartları ve ispata yarar delilleri ayrı ayrı değerlendirerek karar verecektir. 

Toplumumuzda ne yazık ki sıklıkla karşılaşılan bu durumun hukuki çözümü derhal dava açmak, bu aşamada taşınmazın tekrar el değiştirmesinin önlenmesi amacı ile alınması mühim olan önlemleri almaktır. Bu şekilde bir hak kaybının yaşanmamasını ümit ediyoruz ancak muris muvazaası ile karşılaştığınızda muhakkak işinde uzman hukukçular ile durumunuzu istişare etmenizi tavsiye ederim. Zira her somut olay birbirinden farklıdır ve her durumda açılacak dava ve ispat yolları aynı olmamaktadır. 

- YeniSöke Gazetesi, Kemale Algür tarafından kaleme alındı
https://yenisokegazetesi.com/makale/5587481/kemale-algur/mirascilarin-yasal-haklari-nelerdir