KİRA SÖZLEŞMESİNİN KİRACI TARAFINDAN SÜRESİNDEN EVVEL SONA ERDİRİLMESİ

Meltem Birlik
Meltem Birlik

Sevgili okurlar;

2020 yılının Mart ayında hayatımıza giren Covid-19 birçok sorun ve sıkıntıyı da beraberinde getirdi. 1,5 yıldır okula gidemeyen öğrenciler geçtiğimiz ağustos ayında alınan kararlarla beraber bu yıl tekrar yüz yüze eğitime başlayacaklar. Üniversitelerin de tekrar yüz yüze eğitime geçmesi kararı ile birlikte öğrencilerin okuduğu il veya ilçelerde ev arayışları başladı. Ancak bütün öğrenci ve anne babaların akıllarında “Acaba okullar tekrar uzaktan eğitime dönerse çocuğum, kira sözleşmesi sona ermeden evden çıkabilir mi, evden çıktığı zaman kalan ayların bedellerini ödemek zorunda mı?” sorusu belirdi. 

Kira sözleşmesi bitmeden evden çıkmak mümkün müdür, haklarımız nelerdir, evi boşalttıktan sonra sorumluluklarımız devam eder mi bu yazımızda inceleyeceğiz. Türk Borçlar Kanunumuz bu konu hakkında birtakım düzenlemeler içermektedir. Şöyle ki; Kanun’un genel hükümlerinde yer alan düzenleme gereği kiracı, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymaksızın kiralananı geri verdiği takdirde, kira sözleşmesinden doğan borçları, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam eder. Kiracının bu sürenin geçmesinden önce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulması hâlinde, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları sona erer. Nedir bu makul süre ve neye göre belirlenir? Kiracı’nın sorumluluğu Kanun’daki düzenlemeden de anlaşılacağı üzere makul bir süre ile sınırlanmıştır. Makul süre, benzer koşullardaki bir taşınmazın bulunduğu bölgede yaklaşık olarak ne kadar sürede kiralanabileceğine göre belirlenecek olup kiracı, bu süre kadar daha kira bedelinden sorumlu tutulacaktır. Örneğin 13.09.2021 tarihinde 2 yıl oturmak için 13.09.2023 tarihine kadar bir kira sözleşmesi yaptık; ancak 1 yıl 3 ay sonra evden çıkmak istiyoruz, bu durumda eğer eve 2 ay içinde kiracı bulunabilecek durumdaysa kalan ayların kirasını ödemek zorunda olmayacağız. Kısacası sözleşme dolmadan tahliye mümkün olsa da kiracı makul bir süre kadar kira borcunu, aidatı, ortak giderler varsa bunlar vb. yan giderleri ödemek zorundadır.

Kira sözleşmesinin hemen sona ermesi için evden çıkan kiracı, yerine ödeme gücüne sahip bir kiracı bulabilirse bu durumda da sorumlulukları derhal sona erer. Kiracının makul sayılabilecek sürenin dolmasından önce kiraya verenden kabul etmesi beklenebilecek, ödeme gücüne sahip ve kira ilişkisini devralmaya hazır yeni bir kiracı bulması hâlinde, kiracının kira sözleşmesinden doğan borçları sona erer. Ancak kiraya veren haklı sebepler olması halinde kiracının bulduğu yeni kiracıyı kabul etmeyebilir. Haklı sebepler bulunmaması halinde yeni kiracı gelir ve önceki kiracının ödeme yükümlülüğü sona erer.

Öte yandan öğrenciler ev sahipleri ile imzaladıkları kira sözleşmelerine “Öğrenci olarak kiraladığım bu evi okulumun kapanması halinde sözleşmeyi feshetme hakkına sahibim.” Gibi bir hüküm ekleyebilirler. Her iki tarafın da bu hususta anlaşmış olmaları sebebi ile öğrenci, okulların kapanması halinde evi boşalttığında kira sözleşmesinden doğan sorumlulukları sona erecektir.

Her ne kadar bu yazımda güncel sorunlardan biri olan üniversite öğrencilerinin kira sözleşmelerinin sona ermesi bakımından haklarından bahsetmiş isem de yukarıda bahsetmiş olduğum hususlar kiracı olan herkes açısından benzer durum ve koşullarda da uygulanabilir.

Yine önemle belirtmek isterim ki, her ne kadar bu yazımda kiracının evi sözleşmedeki sürenin dolmasından evvel boşaltması durumundaki belli başlı düzenlemelerden bahsetmiş isem de, mücbir sebeplerin varlığı halinde sözleşmeyi devam ettirmesi kendisinden beklenemeyecek taraf için mücbir sebeplerin varlığı nedeni ile de sözleşmeyi sona erdirme veya sözleşmenin uyarlanması halleri saklıdır. 

- YeniSöke Gazetesi, Meltem Birlik tarafından kaleme alındı
https://yenisokegazetesi.com/makale/7812923/meltem-birlik/kira-sozlesmesinin-kiraci-tarafindan-suresinden-evvel-sona-erdirilmesi